Nigdy nie pomyl tych grzybów. Grzyboznawca wyjaśnia, jak odróżnić je od siebie

Agata Zaremba

Opracowanie Agata Zaremba

Grzybobranie to jedna z ulubionych pasji Polaków. Jeśli jednak nie jesteśmy wytrawnymi grzybiarzami, niekiedy możemy pomylić popularne gatunki jadalne z grzybami niejadalnymi, a nawet trującymi. Taka sytuacja może nas spotkać gdy zbieramy krasnoborowiki ceglastopore. O tym, jak odróżnić tego grzyba od podobnych, ale niejadalnych i trujących gatunków opowiedział Interii grzyboznawca Wiesław Kamiński.

Niedoświadczeni grzybiarze mogą pomylić te grzyby
Niedoświadczeni grzybiarze mogą pomylić te grzyby123RF/PICSEL

Borowik ceglastopory. Co to za grzyb?

Borowik ceglastopory, znany dziś jako krasnoborowik to bardzo pożądany wśród zbieraczy grzyb, niekiedy nazywany arystokratą wśród grzybów. Nazwa ta nawiązuje to pięknego i wyrafinowanego koloru trzonu, a także nie tak częstego występowania.

Grzyb charakteryzuje się zamszowatym i matowym kapeluszem, który może przybierać najróżniejsze odcienie brązu oraz ciemnej czerwieni — od kasztanowobrązowego, po ciemnoceglastoczerwony, a nawet taki z oliwkowym odcieniem. Jego rurki są drobne, a u dorosłych owocników przybierają od pomarańczowej do krwistoczerwonej barwy. Z kolei trzon grzyba ma lekko filcowatą powierzchnię i charakteryzuje się żółtym trzonem z czerwonymi kosmkami i ziarenkami. 

Krasnoborowik ceglastopory rośnie od maja do października, więc uznawany jest za grzyba letniego. Najczęściej znajdziemy go w górach, lasach świerkowych, a w szczególności pod jodłami, jednakże rośnie też pod dębami i bukami.

Co istotne grzyb ten jest jadalny tylko po odpowiedniej obróbce termicznej. Jedzony na surowo może wywołać zaburzenia przewodu pokarmowego.

Borowik ceglastopory to piękny i smaczny grzyb, którego można jednak pomylić z innymi gatunkami
Borowik ceglastopory to piękny i smaczny grzyb, którego można jednak pomylić z innymi gatunkami123RF/PICSEL

Borowik szatański. Rzadki grzyb, który jest pod ochroną

Zwany również diablikiem, szatanem, a także smoczym łbem. Jego obecna nazwa to krasnoborowik szatański. Występuje on od lipca do października w świetlistych lasach liściastych, zwłaszcza dębowych i bukowych. Rośnie na glebach wapiennych i ciepłych oraz na słonecznych stanowiskach. W Polsce jest on bardzo rzadki i występuje np. w Górach Kaczawskich.

Kapelusz tego grzyba ma zazwyczaj popielaty, szary kolor, niekiedy z żółtawym lub zielonkawym odcieniem w dojrzałych owocników. Jego skórka jest sucha i matowa, jednak następnie staje się gładka. Rurki mają długość 1-2,5 cm, u młodych grzybów są żółtawe, natomiast później stają się zielonożółte, a w końcu przybierają oliwkowy odcień.

Trzon krasnoborowika szatańskiego najczęściej jest u góry żółty, następnie przechodzi w czerwony lub różowy kolor, a w dolnej części osiąga barwę brązową. Zauważalna jest też drobna siateczka. 

Borowik szatański ma znacznie jaśniejszą barwę kapelusza, aniżeli ceglastopory
Borowik szatański ma znacznie jaśniejszą barwę kapelusza, aniżeli ceglastopory123RF/PICSEL

Nigdy nie pomyl tych grzybów. Grzyboznawca radzi, jak odróżnić je od siebie

O tym, jak odróżnić te grzyby od siebie opowiedział nam Wiesław Kamiński, grzyboznawca i autor popularnej strony nagrzyby.pl. 

Pierwszą cechą, na którą powinniśmy zwrócić uwagę, są pory. Jak sama nazwa wskazuje, krasnoborowik ceglastopory ma pory w kolorze ceglastym, i co ważne na trzonie nie ma siateczki, która charakteryzuje trzon krasnoborowika szatańskiego. 

Odcień kapelusza w przypadku krasnoborowika ceglastoporego jest w brązach, natomiast odcień kapelusza borowika szatańskiego jest raczej szarawy.
wyjaśnia Wiesław Kamiński, grzyboznawca

Wiesław Kamiński wskazuje, że szansa na pomylenie tych grzybów jest dość mała, z uwagi na rzadkie występowanie krasnoborowika szatańskiego w Polsce.

- Niedoświadczony grzybiarz ma taką szansę na znalezienie krasnoborowika szatańskiego jak wygranie miliona w totolotku. Borowiki szatańskie nie są częste, rosną w specyficznych środowiskach. Krasnoborowik ceglastopory głównie rośnie w lasach iglastych, a tam się nie znajdzie borowika szatańskiego.

Jak wspomina grzyboznawca, sam jedynie raz w życiu spotkał się z krasnoborowikiem szatańskim. Wskazuje też, że rośnie on na pojedynczych stanowiskach w Polsce i tak naprawdę trzeba mieć dużo szczęścia, żeby go znaleźć. Jednakże istnieje jeszcze jedna różnica, która może pomóc nam zrozumieć, z jakim grzybem mamy do czynienia:

- Krasnoborowik ceglastopory mocno zmienia kolor, już przy lekkim ucisku szybko niebieszczeje, z kolei borowik szatański delikatnie i powoli sinieje.

Grzyboznawca przypomina również, że borowik szatański w Polsce podlega całkowitej ochronie, dlatego nie wolno go zbierać ani niszczyć. Jedyne co możemy zrobić, trafiając na tego rzadkiego grzyba, jest sfotografowanie go.

Krasnoborowika ceglastoporego możemy pomylić z jeszcze innym grzybem

Wiesław Kamiński przestrzega również przed innym gatunkiem grzyba, z którym możemy pomylić krasnoborowika ceglastoporego.

- Zbierając krasnoborowiki ceglastopore, bardzo trzeba uważać, bo w tych samych miejscach rosną borowiki żółtopore. Bywa tak, że młody krasnoborowik ceglastopory zanim się rozwinie, ma żółtawe pory pod kapeluszem, dlatego przypomina borowika żółtoporego.

Oba gatunki często rosną w tych samych miejscach, dlatego nietrudno o pomyłkę. Rozróżniamy je jednak, obserwując ich trzony.

Borowiki żółtopore też mają takie czerwonawe trzony, tylko że na nich jest siateczka, której nie ma na krasnoborowiku ceglastoporym - wskazuje grzyboznawca.

To właśnie na ten gatunek grzyba musimy najbardziej uważać podczas zbierania krasnoborowików ceglastoporych.

- Jest lekko trujący, niektórzy piszą, że niejadalny. W każdym razie efekt zbierania tego grzyba może być taki, że nazbieramy dużo ceglastoporych, lecz wśród nich będzie kilka żółtoporych, a one może nieszczególnie sponiewierają człowieka, ale zupełnie popsują smak potrawy.

Tak działa mechanizm "zajadania" stresu. Nowe ustalenia australijskich naukowców Newseria Lifestyle
INTERIA.PL
Masz sugestie, uwagi albo widzisz błąd na stronie?
Dołącz do nas