Jak powstała Pustynia Błędowska?
Pustynia Błędowska ma ok. 10 km długości i ok. 4 km szerokości, co w sumie daje 33 km2 powierzchni, czyniąc ją największą pustynią w Europie. Pustynia nazywana polską Saharą, położona jest na pograniczu Wyżyny Śląskiej i Wyżyny Olkuskiej, a ze wschodu na zachód przecina ją rzeka Biała Przemsza.
Jak w ogóle na pograniczu województwa małopolskiego i śląskiego powstała Pustynia Błędowska? W największym skrócie można powiedzieć, że to dzieło natury i człowieka. Celem wyjaśnienia należy się jednak cofnąć do czasów Epoki Lodowcowej, kiedy to na obszar, na którym obecnie znajduje się pustynia, nanoszony był żwir i piasek, które stanowią fundament Pustyni Błędowskiej.
Czytaj także: Podróże na dwóch kołach: Spektakularny szlak rowerowy nad Bałtykiem. Mało kto o nim wie
Z czasem pustynia pokrywała się gęstym lasem, który był sukcesywnie wycinany i wykorzystywany na potrzeby kopalni srebra i ołowiu w rejonie Olkusza. Resztę uczynił wiatr, zrywając cienką warstwę gleby i odsłaniając grube pokrywy piasku.
W latach 60. XX wieku zapadła decyzja o zalesieniu pustyni i w tym celu zasadzono m.in. wierzbę kaspijską oraz sosnę. Wraz z nadejściem XXI wieku zaczęto jednak przywracać jej pustynny charakter, a w 2013 r. obszar został zamknięty dla turystów na ok. dwanaście miesięcy, ponieważ rozpoczęto wówczas prace związane z odnowieniem piaszczystych terenów.
Ponadto obszar pustyni został objęty programem Life+, który zakładał m.in. pozbycie się niepożądanej roślinności. "Usunięto samosiejki drzew i krzewów z powierzchni ok. 370 hektarów, co znacząco przyczyniło się do zwiększenia powierzchni otwartej" - powiedziała dla Polsat News Agnieszka Sotoła z Rejonowego Zarządu Infrastruktury w Krakowie.
Z kolei jedna z miejscowych legend wskazuje, że Pustynia Błędowska to dzieło diabła, który rozsypał na tym terenie piasek i zawadził o wieżę kościoła w Błędowie. W innej historii Pustynia Błędowska łączona jest z Panem Twardowskim mającym ją stworzyć przy pomocy czarów.
Zobacz również: Berounsko: Czeski raj dla piechurów i miłośników kajakarstwa. "Wyprawa, na której płynęłam z olimpijczykiem"
Co warto zobaczyć na Pustyni Błędowskiej?
Pustynia Błędowska stanowi jedną z głównych atrakcji turystycznych Małopolski i województwa śląskiego, a rozbudowa infrastruktury pieszo-rowerowej zachęca do odwiedzenia tego miejsca. Na Pustyni Błędowskiej atrakcyjnie prezentuje się tzw. róża wiatrów, zlokalizowana na południowej części pustyni. Jest to system drewnianych altan połączonych pomostami. Z góry konstrukcja swoim wyglądem nawiązuje bezpośrednio do kompasowej róży wiatrów.
W punkcie widokowym róża wiatrów na Pustyni Błędowskiej cyklicznie odbywa się wydarzenie plenerowe "Szlaki Nadziei. Odyseja Wolności - Tobruk 1941. Przystanek Żywej Historii", które organizowane jest przez Oddział IPN w Krakowie, Gminę Klucze oraz Centrum Kultury, Turystyki i Rekreacji w Kluczach.
Wówczas na Pustynię Błędowską zjeżdżają się grupy rekonstrukcji historycznej z różnych części Polski, a ostatnie wydarzenie, które odbyło się w dniach 19-20 lipca br. nawiązywało do długotrwałej obrony twierdzy Tobruk, trwającej od 10 kwietnia do 10 grudnia 1941 r., oraz walk Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich w rejonie Gazali, prowadzonych w czasie kampanii afrykańskiej podczas II wojny światowej.
Kolejną atrakcją jest punkt widokowy w Kluczach - "Czubatka", położony 382 m n.p.m. Z tego miejsca rozpościera się piękny widok na obie części pustyni: południową i północną, która stanowi teren wojskowy. Z "Czubatki" można bezpośrednio dojść do samej pustyni, korzystając ze szlaku żółtego.
Panoramę Pustyni Błędowskiej można także podziwiać z punktu widokowego "Dąbrówka" w Chechle. Z "Dąbrówki" doskonale widać wylesioną, północną część Pustyni Błędowskiej.
Na Pustyni Błędowskiej można również skorzystać m.in. z oferty gastronomicznej oraz wypożyczalni rowerów.
Pustynia Błędowska z nową atrakcją turystyczną
Najnowsza, turystyczna realizacja przeprowadzona na Pustyni Błędowskiej, to drewniana kładka pieszo-rowerowa o długości ponad 400 metrów, która znajduje się od 2,5 do 3,5 metra nad ziemią. Kładka jest już udostępniona dla turystów, ale jej oficjalne otwarcie nastąpi w sierpniu.
- Na ten moment realizujemy pierwszy etap inwestycji, polegający na uzyskaniu bezpośredniego połączenia między punktami widokowymi na Pustyni Błędowskiej, czyli Różą Wiatrów, Czubatką i Dąbrówką. Mamy zaprojektowany drugi etap tej inwestycji, kolejny tego typu pomost o długości ok. 400 metrów i jeśli uda nam się pozyskać środki, to w przyszłości przystąpimy do realizacji - mówi dla Interii Kamil Wołek z Pustynnego Centrum Informacji Gminy Klucze.
Nowa ścieżka na palach jest częścią ścieżki Velo Przemsza, która łączyła kilka gmin powiatu olkuskiego, a przez turystów została nazwana Velo Pustynia. - Łącznie ok. 20 kilometrów tras będziemy znakować odcinkiem Velo Pustynia i on się składa z tras betonowych na skraju pustyni i lasu, ze ścieżki na palach oraz m.in. z nowo wykonanej trasy szutrowej w kierunku punktu widokowego Dąbrówka, która okala północną, wojskową część Pustyni Błędowskiej - tłumaczy Kamil Wołek.
Należy podkreślić, że na wojskową część Pustyni Błędowskiej nie wolno wchodzić, ale z powodzeniem można poruszać się po ścieżce biegnącej w jej pobliżu.
- Z wykorzystaniem dróg leśnych, które we wcześniejszych latach wybudowały Lasy Państwowe, w tym m.in. tzw. wrota do pustyni, można uzyskać pętlę o długości ok. 20 kilometrów i poruszać się Velo Pustynią - dodaje Kamil Wołek.
Obecnie przy Pustyni Błędowskiej trwa remont parkingu, a prace zostaną ukończone za ok. 3-4 tygodnie. W związku z tym turyści odwiedzający Pustynię Błędowską mogą się spotkać z pewnymi utrudnieniami.
- Do czasu zakończenia remontu parkingu zalecamy - szczególnie rowerzystom - zaparkowanie samochodu np. w miejscowości Klucze i stamtąd dotarcie rowerem na pustynię, ponieważ odległość jest bardzo mała - podkreśla nasz rozmówca z Pustynnego Centrum Informacji Gminy Klucze.
Zobacz również: Na polską wieś spadł deszcz dolarów. Pochodziły od biednej staruszki
