Bluszczyk kurdybanek
Bluszczyk kurdybanek, otwiera się w nowym oknie (Glechoma hederacea L.), nazywany też bluszczykiem ziemnym, kurdybankiem lub obłożnikiem to gatunek rośliny, należący do rodziny jasnotowatych. Kurdybanek występuje w całej Europie, Azji i Ameryce Północnej. W Polsce jest rośliną pospolitą.
Kurdybanek osiąga wysokość 10–20 cm, zakwita w drugim roku życia i kwitnie od kwietnia do czerwca. Najbardziej lubi gleby bogate w składniki mineralne. Kurdybanek rośnie w lasach liściastych, w zaroślach, na łąkach i skrajach pól. Surowcem zielarskim jest jego ziele, zbierane w okresie kwitnienia rośliny i suszone w warunkach naturalnych.
Roślinę tę znali już doskonale dawni Słowianie, a ludy Germańskie ceniły ją za właściwości lecznicze. Wiązano z nią zresztą wiele przesądów - miała odpędzać czarownice i zapobiegać rzucaniu uroku na... krowy. Do dziś zresztą podawana jest jako pasza, zwiększająca mleczność tych zwierząt.
Surowiec kurdybanka zawiera:
- olejki eteryczne (pinokampfen, menton, pulegon, germakren, mircen)
- związki triterpenowe (w tym kwas oleanolowy i ursolowy)
- garbniki
- kwasy fenolowe (rozmarynowy, kawowy i ferulowey)
- seskwiterpeny (glachomafuran, glechomanolid)
- flawonoidy
- kwasy organiczne i sole mineralne.
Jak działa kurdybanek?
Napary i odwary z kurdybanka zwiększają wydzielane soku żołądkowego i ułatwiają przepływ żółci, działają przeciwzapalnie i regenerująco na błonę śluzową przewodu pokarmowego. Zioło to można stosować w leczeniu chorób wątroby i w kamicy żółciowej. Nasze babcie stosowały bluszczyk również w nieżytach dróg oddechowych, astmie, bólach żołądka, do przemywania ran i w chorobach skóry.
Wiosenne pędy bluszczyka mogą być spożywane w sałatkach czy innych potrawach.
Zobacz również:
Szczawik zajęczy
Zobacz również:
Szczawik zajęczy (Oxalis acetosella L.) to gatunek rośliny z rodziny szczawikowatych. Roślina ta występuje w całej Europie, na Kaukazie, w Azji i obu Amerykach. W Polsce jest pospolita. Szczawik lubi miejsca zaciemnione, lasy liściaste i iglaste oraz zarośla. Preferuje żyzną glebę i kwaśne podłoże.
Szczawik zajęczy przypomina trochę koniczynę, kwitnie od maja do czerwca - ma białe lub różowe, drobne kwiatuszki. Szczawik osiąga 8-15 cm wzrostu, jego liście mają kształt serca, zebrane są w trzy na jednej gałązce. Przy niepogodzie oraz w nocy listki zwijają się w rulony. Szczawik zajęczy jest rośliną miododajną - nektar znajduje się we wgłębieniu u podstawy płatków.
Surowcem zielarskim są liście oraz kwiatostan. Surowiec szczawika zawiera:
- karoten
- kwas askorbinowy
- tokoferole
- ksantofile
- rutyna
- flawonoidy
- antyoksydanty.
Jak działa szczawik zajęczy?
Szczawik zajęczy używany był dawniej w lecznictwie jako odtrutka przy zatruciach arsenem i rtęcią, przy zaburzeniach menstruacji u kobiet, miażdżycy i krzywicy. Szczawik działa moczopędnie, może być stosowany na stłuczenia i rany oraz w stanach zapalnych dziąseł. Działa silnie przeciwgorączkowo. Szczawik przeciwdziała anemii, pobudza trawienie i metabolizm oraz oczyszcza krew. Z liści rośliny z powodzeniem przyrządzać można sałatki, zupy, a nawet napoje orzeźwiające.
UWAGA: Szczawika nie wolno spożywać przy chorobach nerek, dróg moczowych i gruźlicy. Duże dawki mogą mieć działanie toksyczne.
Żywokost lekarski
Żywokost lekarski, otwiera się w nowym oknie (Symphytum officinale L.), zwany również kosztywałem to gatunek rośliny wieloletniej, należący do rodziny ogórecznikowatych. Roślina występuje w Europie, Azji, na Syberii i w Ameryce Północnej. W Polsce jest rośliną pospolitą i rośnie w podmokłych lasach, na mokrych łąkach, w zaroślach. Lubi gleby żyzne i wilgotne.
Żywokost lekarski osiąga wysokość 50–100 cm. Ma fioletowopurpurowe, białe lub kremowe kwiatki i kwitnie od maja do czerwca, a czasem nawet do sierpnia lub września. Surowcem zielarskim jest korzeń.
Korzeń żywokostu zawiera:
- śluz
- polisacharydy
- alantoinę
- garbniki
- skrobię
- fruktany
- asparginę
- aminokwasy
- olejki eteryczne.
W związku z zawartością alkaloidów zaliczany jest do roślin trujących.
Żywokost lekarski używany był przed laty w medycynie tradycyjnej. Ponieważ uznany został jednak za rośliną trującą, zaprzestano najpierw stosowania wewnętrznego, a w niektórych krajach również zewnętrznego! W Niemczech, Francji czy we Włoszech wciąż wyrabia się z tej rośliny maści, w Polsce wydano natomiast całkowity zakaz stosowania żywokostu w celach leczniczych. Wciąż podejmuje się wysiłki mające na celu wyhodowanie odmian żywokostu pozbawionych alkaloidów.
Jak działa żywokost lekarski?
Wcześniej żywokost lekarski stosowano w chorobach żołądka i układu pokarmowego oraz stanach zapalnych. Zewnętrznie stosowany był do okładów i kataplazmów (rodzaj gorącego i wilgotnego okładu) oraz płukania jamy ustnej i gardła.
Korzeń żywokostu lub jego wyciągi przyspieszają procesy gojenia ran i oparzeń. Surowiec działa przeciwzapalnie i miejscowo zmiękczająco na uszkodzony naskórek.
WAŻNE: Zioła, podobnie jak leki, należy stosować zgodnie z zalecaniami lekarza lub farmaceuty. Wszystkie mogą mieć bowiem działania niepożądane. Zbieranie ziół w lesie na własne potrzeby nie wymaga niczyjej zgody i jest legalne (ustawa o lasach w art. 27.). Wcześniej należy się jednak upewnić, że roślina nie znajduje się na liście roślin chronionych.
Zobacz również:
