Brda znów modna. Retro domek z PRL-u w nowoczesnej odsłonie i atrakcyjnej cenie

Pierwsza fala popularności domków Brda przypadła na lata 60. i 70., kiedy w Polsce dynamicznie rozwijały się państwowe ośrodki wczasowe oraz bazy turystyczne PTTK. Potrzebowano tanich i powtarzalnych budynków, które mogły pełnić funkcję noclegową dla setek turystów, a przy tym były łatwe w utrzymaniu. Trójkątna bryła idealnie sprawdzała się w polskim klimacie. Stromy dach nie zatrzymywał śniegu ani liści, a zwarta forma ograniczała straty ciepła i ułatwiała wentylację.

W PRL-u domki były prefabrykowane w zakładach stolarki budowlanej w Bydgoszczy, a ich nazwa pochodzi od przepływającej przez miasto rzeki Brdy. Standardowy projekt obejmował salon z aneksem kuchennym i łazienką na parterze oraz antresolę lub piętro z jedną bądź dwiema sypialniami. Najczęściej powierzchnia użytkowa wynosiła 40-50 m², choć istniały również większe modele, sięgające nawet 100 m². Dzięki prostej budowie i modułowym elementom montaż był szybki i nie wymagał zaawansowanego zaplecza technicznego - wystarczały betonowe stopy lub ławy fundamentowe.

W połowie lat 70. umożliwiono także zakup domków prywatnym osobom, co sprawiło, że zaczęły pojawiać się na posesjach i w ogrodach działkowych. Po transformacji ustrojowej w 1989 roku ich popularność stopniowo malała. Zmieniły się gusta i oczekiwania: Polacy zaczęli poszukiwać większych, nowocześniejszych domów, a stare ośrodki wczasowe często popadały w ruinę z powodu braku modernizacji. W efekcie wiele domków tego typu zniknęło z krajobrazu, a te, które przetrwały, przez lata pozostawały reliktami minionej epoki.

Powrót domków Brda na rynek to efekt połączenia nostalgii z aktualnymi trendami w budownictwie. Rośnie popularność kompaktowych i ekologicznych konstrukcji drewnianych, a domki typu A-frame wpisują się w ten kierunek zarówno wizualnie, jak i funkcjonalnie. Dla wielu inwestorów kluczowe znaczenie mają także kwestie praktyczne: krótki czas realizacji, stały i przewidywalny koszt budowy oraz możliwość ustawienia domku nawet na niewielkiej działce. Współczesne wersje Brd są technologicznie zaawansowane: mają solidne ocieplenie, zwykle wypełnienie z wełny mineralnej o grubości 18-20 cm, a także duże przeszklenia na frontowej ścianie, które zapewniają naturalne doświetlenie wnętrz. Mogą być wyposażone w ogrzewanie elektryczne, pompę ciepła czy panele fotowoltaiczne, co pozwala na komfortowe korzystanie z nich przez cały rok, nie tylko w sezonie letnim.

Formalności związane z budową domku zależą od jego metrażu i przeznaczenia. Niewielkie konstrukcje letniskowe, których powierzchnia nie przekracza 70 m², można postawić jedynie na podstawie zgłoszenia w starostwie powiatowym, co znacznie zmniejsza koszty inwestycji. W przypadku większych budynków, szczególnie całorocznych, konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę, zgodnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub warunkami zabudowy.

Fundamenty można wykonać na różne sposoby: od tradycyjnej płyty fundamentowej, przez fundamenty liniowe, po stopy lub słupy betonowe, a nawet elementy wkręcane, które ułatwiają montaż na podłożu o słabszych parametrach. Dzięki temu domek można relatywnie łatwo przenieść w inne miejsce, a niektórzy producenci oferują nawet opcję późniejszej rozbudowy o kolejne moduły.

Koszt budowy lub zakupu domku zależy przede wszystkim od jego powierzchni, standardu wykończenia oraz tego, czy jest to model letniskowy, czy całoroczny. Najtańsze są zestawy prefabrykowane przeznaczone do samodzielnego montażu, których metraż zwykle wynosi 40-50 m².

W przypadku tzw. stanu surowego zamkniętego lub tzw. kitów - czyli konstrukcji bez instalacji i elementów wykończeniowych - ceny zaczynają się od około 80 tys. zł.

Popularnym wyborem są również gotowe domki "pod klucz", obejmujące ocieplenie, stolarkę okienną, instalację elektryczną i w pełni wyposażoną łazienkę. W tej kategorii koszt najczęściej mieści się w przedziale 160-230 tys. zł.

Na rynku wtórnym dostępne są dwie główne grupy ofert. Pierwszą stanowią domki pochodzące z likwidowanych ośrodków wypoczynkowych, które sprzedawane są w formie rozebranych elementów gotowych do ponownego montażu. Drugą grupą są prywatne konstrukcje przenoszone z działek rekreacyjnych, zwykle w lepszym stanie technicznym i nierzadko zmodernizowane. Takie domki można znaleźć w serwisach ogłoszeniowych i na branżowych grupach dyskusyjnych.

Ceny zaczynają się od około 40 tys. zł i mogą sięgać 120 tys. zł, w zależności od stanu, kompletności wyposażenia oraz kosztów transportu. Zdarzają się także oferty w pełni gotowych obiektów, które można zamówić z dowozem, niemal natychmiast ustawić na działce i użytkować, co przekłada się na wyższe ceny, ale oszczędza czas związany z montażem i wykończeniem.