Spis treści:
- Zakrzepica: czym jest
- Dlaczego zakrzepica jest niebezpieczna?
- Rodzaje zakrzepicy
- Przyczyny zakrzepicy
- Objawy zakrzepicy
- Nie lekceważ „cichego zabójcy”. Lot samolotem może zwiększyć ryzyko
Jeśli nie zaczniemy jej leczyć w porę, może stanowić zagrożenie dla naszego życia. Zakrzepica jest potocznie nazywana zapaleniem żył i może się przytrafić w każdym wieku. Dlaczego jest tak niebezpieczna?
Zakrzepica: czym jest
Zakrzepica jest nazywana chorobą zakrzepowo-zatorową, która jest również nazywana trombozą lub zapaleniem żył. Gdy krew w żyłach gęstnieje, mogą powstawać zakrzepy, które płyną z krwią po naczyniach krwionośnych. Powstawanie zakrzepów to naturalny mechanizm zachodzący w przypadku uszkodzenia naczynia krwionośnego. W miejscu gromadzą się płytki krwi, które tworzą czop hamujący wypływ krwi.
Zobacz też: Niebezpieczna zakrzepica żył głębokich. Jeden objaw nasila się w nocy
Dlaczego zakrzepica jest niebezpieczna?
Samo powstawanie zakrzepu nie jest niczym groźnym dla zdrowia. Czasami zdarza się jednak, że cały proces jest nadmiernie aktywowany, a wówczas do skrzepu dołączają następne płytki krwi i cząsteczki. Ich kumulacja prowadzi do blokady naczynia krwionośnego. Nie rozpuszczają się, a odrywają od ściany naczynia. Najbardziej niebezpiecznie robi się, gdy skrzepy dotrą do płuc lub serca.
Zobacz też: Zakrzepica: charakterystyka i rodzaje, przyczyny, objawy, leczenie
Rodzaje zakrzepicy
Wyróżniamy następujące rodzaje zakrzepicy:
- żył głębokich - tutaj najczęściej zakrzepica dolnych kończyn,
- żył mózgowych,
- żyły wrotnej,
- żył wątrobowych.
Przyczyny zakrzepicy
Do powstania zakrzepicy mogą się przyczyniać 3 czynniki. To tzw. triada Virchowa, czyli zespół trzech czynników leżących u podłoża rozwoju zakrzepicy. Oto i one:
- nadmierna krzepliwość krwi (mająca związek z chorobami genetycznymi),
- zaburzenia przepływu krwi (wskutek długotrwałego unieruchomienia kończyny),
- uszkodzenie ściany naczynia krwionośnego (uraz, naciek nowotworowy).
Za najczęstszy objaw zakrzepicy przyjmuje się długotrwałe unieruchomienie nogi czy stosowanie doustnych leków antykoncepcyjnych u osób, które są objęte dodatkowymi czynnikami ryzyka. Do powstawania zakrzepicy rzadko dochodzi w kończynach górnych.
Zobacz też: Zakrzepica żył w podróży
Objawy zakrzepicy
Choroba zakrzepowo-zatorowa jest uznawana za "cichego zabójcę". Zazwyczaj nie daje objawów, a pacjenci najczęściej skarżą się na ból, którego pochodzenia nie są w stanie zlokalizować. Do tego dochodzi również obrzęk łydki podczas chodzenia czy sine zabarwienie chorej nogi.
Jeśli zakrzepica przyjmuje zaawansowaną postać, ból kończyny dolnej może występować nawet podczas leżenia. Na liście objawów znajdują się również gorączka, ból w klatce piersiowej, niedowład kończyn, zadyszka oraz zaburzenia widzenia czy mówienia.
Nie lekceważ „cichego zabójcy”. Lot samolotem może zwiększyć ryzyko
Ryzyko zakrzepicy zwiększa również lot samolotem. W trakcie wielogodzinnej podróży zastój krwi wiąże się z długim siedzeniem. Do tego dochodzi również to, że w mniejszych samolotach nie ma wystarczająco dużo miejsca na nogi.
Wszystko powoduje, że przepływ krwi w kończynach zmniejsza się, a po kilku godzinach lotu rośnie wytwarzanie trombiny odpowiadającej za tworzenie się skrzepu. Do tego dochodzi również do zwiększenia się gęstości krwi w trakcie lotu, co jest spowodowane mniejszą wilgotnością powietrza. Jeśli dodatkowo spożywamy np. kawę, doprowadzamy do jeszcze większego odwodnienia organizmu.
Długi lot samolotem może się wiązać również z uszkodzeniem śródbłonka naczyniowego. Powodem jest niedotlenienie - niskie ciśnienie powoduje, że nasycenie krwi tlenem jest niższe. Saturacja spada, co powoduje uszkodzenie płytek krwi i komórek śródbłonka. Przez to spada możliwość obrony organizmu przed powstawaniem zakrzepów.
Jak przygotować się do lotu? Wbrew pozorom, tutaj każdy szczegół ma znaczenie. Przede wszystkim załóżmy luźne i przewiewne ubranie, które nie będzie powodowało ucisków. Zrezygnujmy ze ściągaczy wokół kostek. Warto również zdecydować się na odpowiednie miejsce w samolocie, najlepiej w pobliżu przejścia. W trakcie długiego lotu wskazane są też spacery po samolocie. W trakcie podróży pamiętajmy o regularnym piciu wody czy płynów izotonicznych z elektrolitami. Unikajmy kawy i alkoholu.
Przed wielogodzinnym lotem warto też zadbać o profilaktykę. Można wykonać badanie USG Doppler, by uzyskać informację, czy jesteśmy narażeni na zakrzepicę. Zwłaszcza, że możemy mieć ku niej genetyczne predyspozycje.
Jeśli mamy za sobą przebyty epizod zakrzepicy żylnej, swoją decyzję o locie najlepiej skonsultować z lekarzem.
***
