Spis treści:
- Szkliwo. Czym jest?
- Jakie produkty szkodzą naszym zębom?
- 1. Słodycze
- 2. Gazowane, słodkie napoje
- 3. Kwaśne owoce i soki owocowe
- 4. Sosy
- 5. Chipsy
- Co jeść, aby mieć zdrowy uśmiech?
- Jak dbać o szkliwo na co dzień?
Szkliwo. Czym jest?
Szkliwo jest najtwardszą tkanką w ludzkim organizmie. W dziesięciostopniowej skali twardości Mohsa ma twardość 5, czyli tyle samo co... granit. Chociaż szkliwo zębów ma ok. 2 mm grubości i składa się w niemal 98 proc. ze związków mineralnych, łatwo je zniszczyć poprzez złą dietę i nieodpowiednią higienę. Niestety, jest to tkanka, która sama się nie odnawia, tym samym nie może się zregenerować.
Głównym zadaniem szkliwa jest zabezpieczenie głębszych tkanek zęba przed uszkodzeniami. Chroni zębinę nie tylko przed bakteriami, ale także przed urazami mechanicznymi, czynnikami chemicznymi i termicznymi.
Jeśli szkliwo ulegnie zniszczeniu, w zębie może szybko rozpocząć się stan zapalny lub próchnica, czyli choroba, w której dochodzi do zniszczenia substancji zęba. Dzieje się tak ze względu na obecność bakterii kwasotwórczych, które powodują odwapnienie lub demineralizację twardych tkanek zęba. Jeśli próchnica dostanie się do głębszych warstw komórek, może również uszkodzić nerwy i korzenie zębów. W rezultacie choroba może zniszczyć zęby do tego stopnia, że trzeba je usunąć i zastąpić implantem lub mostem.
Jakie produkty szkodzą naszym zębom?
Szkliwo zębów jest bardzo podatne na urazy, mikrouszkodzenia, a także na działanie kwasów, które znajdują się w słodkich gazowanych i niegazowanych napojach, w słodyczach, owocach, winie oraz w mocno przetworzonych produktach. Warto więc zwrócić uwagę na to, co jemy i pijemy oraz w jakich ilościach spożywamy określone produkty.
Oto produkty, które są najbardziej szkodliwe dla zębów.
1. Słodycze
Nie jest tajemnicą, że słodycze, które zawierają ogromne ilości cukrów bardzo niszczą zęby. Na liście najbardziej niezdrowych słodyczy są lizaki i cukierki wymagające długiego żucia. Wszystkie te słodkie przekąski powodują, że na zębach osadza się cukier, który stanowi doskonałą pożywkę dla wszelkiego rodzaju bakterii, które niszczą szkliwo.
2. Gazowane, słodkie napoje
Szczególnie szkodliwe dla zębów są takie napoje jak oranżady, smakowe wody mineralne, a także napoje energetyczne. Te są źródłem sporej ilości cukru prostego, syropu glukozowo-fruktozowego, kwasków, barwników i konserwantów. Częste spożywanie takich napojów sprzyja namnażaniu się bakterii, które mogą nie tylko osłabiać szkliwo, ale prowadzić do powstania ubytków próchnicowych.
3. Kwaśne owoce i soki owocowe
Mimo że są bardzo zdrowe i korzystne dla naszego organizmu, to zawierają kwasy i cukry, które szkodliwie wpływają na nasze zęby. Szczególną uwagę należy zwrócić na takie owoce jak cytrusy, jabłka, gruszki, granaty oraz nektarynki.
Jagody o intensywnym kolorze m.in. borówki, jeżyny i żurawina, z powodu dużej ilości zawartych w nich pigmentów, zmieniają zabarwienie zębów. Owoce cytrusowe (również przetwory z nich), ze względu na swoje niskie pH zwiększają kwaśne środowisko w jamie ustnej, które sprzyja demineralizacji szkliwa.
4. Sosy
Sosy sałatkowe, barbecue, ketchup i musztarda są bogate w węglowodany, ocet i nierzadko substancje barwiące. Kwaśne substancje powodują rozpuszczanie lub pękanie szkliwa i stają się przyczyną nadwrażliwości zębów.
5. Chipsy
W powszechnej opinii chipsy nie szkodzą zębom, bo nie zawierają cukru. Nic bardziej mylnego! Składają się ze skrobi, która rozkłada się w ślinie na cukry proste, które niszczą zęby. Bardzo trudno pozbyć się resztek tej słonej przekąski z zębów i jamy ustnej, co może prowadzić do powstania płytki nazębnej. Ponadto twarde chipsy mogą powodować uszkodzenia i krwawienia dziąseł.
Co jeść, aby mieć zdrowy uśmiech?
Dieta korzystna dla zdrowia zębów i dziąseł powinna być zbilansowana, bogata w witaminy i minerały. Wapń jest podstawowym budulcem kości i zębów. Niedobór tego minerału pogarsza kondycję zębów i zwiększa dostęp bakterii do wnętrza zęba, co może być przyczyną powstania próchnicy oraz zapalenia dziąseł. Naturalne źródła wapnia to przede wszystkim nabiał jak kefir, jogurty, twaróg, ale także zielone warzywa liściaste.
Witamina D jest istotna dla zdrowia dziąseł, a jej niedobór może doprowadzić do poważnych schorzeń. Zawarta jest w tłustych rybach morskich takich jak łosoś, makrela i tuńczyk. Witaminę D znajdziemy również w serze żółtym, wątrobie i jajkach.
Niedobór witaminy C z kolei sprawia, że zęby stają się słabsze, bardziej podatne na próchnicę, a dziąsła - na stany zapalne. Bogate źródła tej witaminy to m.in. natka pietruszki, kapusta kiszona i porzeczka.
Podobnie jak wapń, fosfor bierze udział w zjawisku mineralizacji zębów. Dlatego utrzymanie jego odpowiedniego poziomu jest niezwykle ważne dla zdrowia zębów i dziąseł. Fosfor występuje w zbożach, orzechach, jajach, mięsie drobiowym, a także ogórkach, pomidorach i cytrusach.
Jak dbać o szkliwo na co dzień?
- płukaj zęby po każdym posiłku, a przestrzenie między zębami nitkuj
- unikaj częstego spożywania produktów bogatych w kwasy, cukry lub składniki barwiące, które mogą osłabiać zęby, pogarszać ich kondycję i wygląd
- jedz więcej nabiału, ryb, migdałów i roślin strączkowych
- używaj szczotek z miękkim włosem, które nie ścierają szkliwa
- używaj pasty do zębów z fluorem, aby chronić zęby przed próchnicą
- regularnie odwiedzaj stomatologa
Warto pamiętać, że zdrowe zęby to nie tylko piękny uśmiech, ale także zdrowie całego organizmu. ***Czytaj również:
Ziemniak na twarz i włosy? Efekty mogą cię zaskoczyć!
